Mama's en baby's

De laatste dagen stonden allen ik teken van mama's en hun baby's.

Dinsdag had ik een shift op materniteit. We hadden geluk want er waren twee keizersnedes en de Ugandese student was niet komen opdagen. Dokter Pebalo had dus een andere assistent nodig. Ik was als eerste aan de beurt. Ik sprong snel in mijn operatiepakje van het uz. Daarboven kreeg ik een soort slagerschort. Eerst handen scrubben. Met een zeer triestig zeepje dat niet schuimde en water uit een ton... Dan een steriele schort waar ik over struikelde en die twee keer omgewikkeld wordt. Twee paar handschoenen, mondmasker, haarbeschermer en duikbril tegen bloedspatten. U zult mij wel geloven als ik zeg dat het warm was. Ik kreeg de taak om instrumenten aan te geven, vast te houden en om de verschillende lagen spier los te maken. Toen we aan de baarmoeder waren mocht ik snijden. Dat liet ik toch maar even voorbij gaan. Eerste operatie ooit, we gaan niet té zot doen. Eindelijk zien we de baby, maar die floept er niet zo uit hoor. Nee, ik moest heel hard duwen op de buik en zo kreeg de dokter het kindje er uit. Een meisje. Ik sneed de navelstreng door. Eerst bewoog ze niet veel, maar gelukkig hoorde ik ze op de gang wel huilen. Dan is het natuurlijk nog niet over en moet alles dichtgenaaid worden. Nadat de baarmoeder toe was werd de warmte en het zweten mij te veel. Ik voelde mij draaien en ik was net op tijd gaan zitten om niet flauw te vallen. Amai, wat voelde ik mij idioot toen ik daar op de grond lag. Niet eens sterk genoeg om een operatie vol te houden. Gelukkig was de dokter niet boos. Hij zegt dat hij ook flauw valt als hij een duikbril op zet. Volgende keer beter. En in België is het nooit zo warm.

De volgende dag had ik weer materniteit. We komen binnen en zien een vrouw bevallen. Als de baby hier geboren wordt brengen ze die naar een tafel om daar te wegen en in te pakken. De baby lag daar zo alleen, ja dan kan ik niet anders dan haar oppakken. Na een bevalling moet een moeder steeds zo snel mogelijk plaats maken voor de volgende. Ze kuist haar eigen vuiligheid op. (Als ze chance heeft is haar zus of mama mee om te helpen) En daarna verhuist ze naar de zaal, waar er hopelijk een leeg bed is. Omdat ze niet alles kan dragen wandel ik mee, haar dochter in mijn handen. Ik denk dat ze zo verbaasd is, dat geen enkele dokter of midwife dit hier doet. Want als ik vraag hoe het kindje noemt krijgt ze prompt mijn naam als tweede naam. Melicia Catherine. Niet mis zou ik zeggen. En dat voor het vasthouden van een baby.
Later moet ik even over huis omdat ik mijn gsm kwijt ben. Als ik terug ben zijn er twee vrouwen bevallen. Balen! Er komt nog een vierde en ik kan helpen met de baby er uit halen. Maar het is vooral Dorothée die het doet. Een van de net bevallen moeders heeft een positieve hiv-test. Daarop zegt ze dat we de baby mogen houden. Het leven is hard hier. De schattige pasgeboren snoetjes maken het iets beter.

Dezelfde avond heb ik nachtdienst op materniteit. Ik wil nu ook wel eens een baby bevallen. Ik ben samen met Tanne, Laura en Sarah. Er is ook een vroedman, Innocent,  maar die slaapt het grootste deel van de nacht. We hebben dus zelf de leiding over de materniteit. Beslissen welke vrouwen ver genoeg zijn en een bed krijgen, complicaties inschatten,... Ik vind het allemaal een beetje veel verantwoordelijkheid en voel me daar niet comfortabel bij. Gelukkig is Innocent niet boos als we hem wakker maken. Er ligt een vrouw in het verste bed. Ze heet Catherine. Dit is ment to be, ik zal deze bevallen! De eerste uren wrijf ik wat over haar rug en geef ik haar aan wat ze nodig heeft. Ze heeft geen attendant mee om haar te verzorgen, het is dan ook haar vierde kind. Plots zien we iets verschijnen. Het is blauwig en kronkelig. De navelstreng! Dat is een absolute urgentie en wil zeggen dat de navelstreng gekneld zit. Niet Catherine! In alle paniek maken we Innocent wakker. Maar die moet alleen maar lachen als hij komt kijken. "It is not the cord it is the head" Oef, alles veilig en ze kan bevallen. In België toch wat oefenen op het herkennen van hoofd en navelstreng. Ze perst nog een paar keer en dan komt het hoofdje er uit. Ik ben blij dat ik de baby kan vangen en bij de mama leggen. Een heel gedoe om het mes te vinden, maar we snijden de navelstreng door en ik ga de baby verzorgen. Ondertussen ben ik al helemaal pro in het inwikkelen op de Afrikaanse manier. Op de moment dat ik übertrots de baby aan de mama toon begint haar buurvrouw er ook aan. Deze is wel minder, de baby leeft niet meer, toch zeker al een paar dagen. "Late referral" luidt de diagnose. We kunnen niets anders doen dan hem wegnemen en inwikkelen. Hij belandt op het onderste schap van een karretje. De oma zal hem 's ochtends mee nemen. Het doet de bevalling van Catherine helemaal verbleken, ik kan even niet veel zeggen. Ik wandel met Catherine mee naar de kamer en verschiet mij dood als ik haar een matje op de grond zie innemen. De bedden zijn op... Met een pasgeborene!!
De komende uren zijn rustig en we spelen een spelletje en drinken wat Cola. Als ik mijn hoofd twee minuten neerleg roept Tanne mij wakker. Ik zie een kopke! Ik zie een kopke! Het bleek een vruchtwaterzak te zijn en we springen nog net op tijd weg voor de splash (we zijn doodsbang het in onze ogen te krijgen, hiv en van die dingen). We moeten duidelijk nog oefenen in het herkennen van het voorliggende deel... Sarah en Tanne doen samen de bevalling. Vlak voor de ochtend komt er plots een vrouw binnen en gaat ze leunend op het bed kreunen. We vragen haar te gaan liggen en verschieten ons dood, daar is het hoofd al. Nog voor ik handschoenen aan heb zijn ook de schouders en de rest er. Gelukkig had Laura wel handschoenen aan. Zo hebben we allen één bevalling gedaan en is de nacht geslaagd. Zeker, want als ik wegga staat Catherine er op dat ik haar dochter een naam geef. Aangezien de mama mijn naam al draagt kies ik mijn tweede naam, Mary wordt het. Mijn meter zal trots zijn.

Het beste bevallingsteam, de beste nacht van de reis, de beste reis ooit!
Ik ga dit nooit van mijn leven vergeten.

Ik voel me zo gelukkig dat ik dit allemaal mag meemaken, daarom wil ik graag iedereen bedanken die dit heeft mogelijk gemaakt.
Mama, oma en bompa voor het sponsoren van mijn reis.
Rose, Sofie, Tine voor het nalezen van motivatiebrieven en vragen voor de selectierondes.
Maxime, Sarah, Bo, Helena, Tanne, Eline, Valerie, Laura, Dorien, Imke, Marleen, Dorothée, Noémie, Lore om er samen zo'n prachtige reis van te maken.

Safari

Aangezien we zaterdag outreach hadden hebben we ons weekend een beetje verlengd en hebben we zondag gebruikt om uit te rusten en maandag, het was tenslotte nationale feestdag in ons thuisland, om op safari te gaan.

Eigenlijk begon het weekend zaterdagavond al, want de Oegandezen hadden een house party georganiseerd. Maxime en ik kwamen als eerste toe en we waren toch licht verbaasd over de plaats van afspraak. Het was een kindergarden. Compleet met Winnie the poohs aan de muur. De ruimte was leeggehaald en er was een laptop en een paar boxen als geluidsinstallatie. De muziek stond mega luid (in België had de hele buurt de politie al gebeld) en de belichting was super ongezellig. Wij moesten drank meebrengen en zei gingen voor hapjes zorgen. Er waren bananen.
Kortom, ik heb me vrij snel door de gelegenheidstaxi naar huis laten brengen. Dan heb ik nog geluk gehad, want later op de avond bleek de man dronken. Gelukkig is iedereen veilig thuis. Maar feestjes organiseren is niet de sterkste kant van de Ugandezen. Laat ze maar gewoon zelf het feestvarken uithangen.

Zondag was een betere dag. Uitslapen om te beginnen. Daarna wou onze gastmama met ons naar de markt, want ze wil ons een kleed cadeau doen. Jammer genoeg was de winkel dicht, maar we hebben toch eens met de jeep door de markt gereden.
Daarna naar Juliet, de gastmama van Dorien en Laura, want die had ons uitgenodigd voor de lunch. Alle 15 in de krappe zetels, maar het was heerlijk! De patatten waren niet zo droog als bij ons, de spaghetti niet zo vettig. En er waren ook heerlijke dingen die wij nooit krijgen, zoals bo een groente en erwtjes met worteltjes. En verse ananas!

Maandag moesten we vroeg uit bed, want om 5u vertrokken onze busjes naar Murchisson parc. 2 busjes en vele hobbelige wegen brachten ons 3u later aan de ingang van het park. Het was meteen prachtig, we zagen hartebeesten, Ugandan cops, wrattenzwijnen en giraffen. De camera's flitsten, ik heb op die dag meer foto's getrokken dan alle andere dagen samen. We stopten bij een plas met nijlpaarden en daarna zagen we nog olifanten. Ons lunchpakket verorberden we aan de oevers van de Nijl. Het enige vervelende waren de bavianen die er super goed in zijn je eten te stelen.
Toen volgde een boottocht op de Nijl, we dronken nijlbier en zagen nijlpaarden. En krokodillen! De boot bracht ons naar de watervallen. We beklommen de oevers en genoten van de verfrissing en het prachtige uitzicht.
Heel wat uren later brachten de busjes ons weer veilig thuis alwaar een douche absoluut nodig was om al het vuile zand weg te krijgen. Het was een zalige dag en voor het eerst had ik geen nare dromen.

Nog vier dagen ziekenhuis en dan vertrekken we alweer terug naar België. Toch een mooi land, Uganda

Nuttig bezig!

De laatste twee dagen ben ik er weer helemaal bovenop, olé. Of het nu de antibiotica was of gewoon mijn eigen imuunsysteem dat het hem heeft gedaan zullen we in het midden laten.

En voor het eerst heb ik ook het gevoel een paar echt nuttige dingen gedaan te hebben. Enfin, ik heb al meer nuttigs gedaan, maar vaak staan er dan nog vijf mensen rond je die hetzelfde zouden kunnen doen, maar praktisch werkloos zijn omdat jij nu eenmaal het enige stuk werkmateriaal of de enige patiënt in handen hebt. De laatste twee dagen dus niet.

De eerste dag was in het ziekenhuis. Ik stond samen met Dorien op immunisatie. Een beetje het Kind en Gezin van het ziekenhuis. De zaal zat vol mama's met kleine Ugandeesjes. Eerlijk is eerlijk: qua schattigheidsgehalte winnen die toch wel met grote voorsprong van de Belgische exemplaren. Of misschien had ik nog nooit zo veel baby's samen gezien. En minder schattig zijn toch wel de plasjes die om de beurt op de vloer verschijnen. Blijvend verbazend is ook de anatomie van de borsten van de moeders hier. Het is namelijk mogelijk om van elke denkbare en ondenkbare richting daar aan te drinken. En dat doen die baby's ook constant. En knijpen, kan toch niet aangenaam zijn.
De mama's kregen eerst een beetje gezondheidseducatie. Hygiëne was het onderwerp. Eens dat voorbij begon het echte werk. De dienst is de eerste die ik echt georganiseerd zie werken. Eerst baby wegen, dan op soort van consultatie en dan doorschuiven voor vaccinatie. Dorien en ik bemanden in ons eentje de eerste post. De drukste ook, want bij ons kwamen alle vrouwen binnen. Eerst stoppen ze hun baby in een soort zak/broekje. Dan hangen wij het geheel aan een weegschaal. Als de baby niet te veel beweegt is het gewicht makkelijk af te lezen. Dan baby terug uitkleden en aan de mama geven. Dorien schreef telkens het gewicht op en zo werden we snel een geoliede machine. Tenminste als de moeders niet voorstaken, want daar kunnen ze hier wel wat van. Het was eigenlijk wel best prettig om al die schattigaards door mijn handen te laten gaan. We probeerden ook even de vaccinaties, maar dat was minder mijn ding.

De dag erop was de outreach. Ik zat weer samen met Dorien. Deze keer waren we het lab-team. Dat wil zeggen patiënten testen op Hiv en malaria. De outreach begon met een domper. De Ugandezen deden ons om 6u30 opstaan, maar waren vervolgens zelf een uur te laat. Leren zullen ze het nooit, maar zo vroeg opstaan went voor ons ook niet.
Toen de tent opgezet was, de tafel ontsmet, jawel! , leerden we snel hoe een patiënt te testen en al even snel als gisteren werd het een routine. Het was bijna relaxerend. Ontsmetten, prikken, bloed aanbrengen, watje geven, ontsmetten, prikken, ...
Van de 106 testen was er slechts één positief. Goed resultaat denk ik dan. Het was een hele grote outreach. Dus het werd snel laat. Toen de chauffeur zei we moeten vertrekken want het wordt donker werd ik wel een beetje bang, maar zoals steeds komt alles altijd goed hier.

Het was hier de laatste outreach, en daarmee zijn we aan de eerste 'de laatste'. De terugreis komt dus in aantocht. En dat merl je. Want als we praten onder elkaar gaat het hier intussen minstens de helft van de tijd over eten. We verlangen als de dood naar iets Belgisch of gewoon naar iets lekkers. Ik heb mijn bestelling voor thuiskomst al geplaatst, maar misschien mededeling voor iedereen: ik eet geen bananen of rijst meer voor het hele jaar 2014. Durf er dus geen voor mijn neus te zetten. U bent bedankt!

Ziek zijn in Uganda is

Sinds maandagmiddag heeft mijn lichaam zich tegen mij gekeerd. Ik ben ziek en tot niet veel meer dan lezen en slapen in staat. Na een mislukte poging om buiten te komen gisteren heb ik nu al twee outreaches gemist.

Ziek zijn in Uganda is...
... alle dagen twee keer rijst ipv enkel bij diner, want voor lunch kom je nu ook niet buiten
... iedereen die vraagt of ik wel 'medicine' gebruik. NEEN, niet voor het hoestje dat ik heb waarvan de koorts onder de 38 blijft. Voor de duidelijkheid onder medicine verstaan ze hier uiteraard antibiotica.
... mijn zonnebrand die op zijn gemak kan wegtrekken
... een gastmoeder die bij het woord diaree meteen ORS laat aanrukken. Zo erg was het echt niet!
... een roomie die met een smile het grootste glas vol ORS klaarmaakt
... dat glas onder belangstelling van iedereen (inclusief gasten van de avond) naar binnen werken. Het is alsof je de hele zee moet leegdrinken
... niet kunnen kiezen wat te kijken op tv
... het boek dat je al bijna een jaar hebt liggen en overal meesleurt eindelijk uitlezen
... bloggen uit verveling. (Ik weet dat het op zich niet zo interessant is)
... de commentaar krijgen dat het nu je 'medicine' neemt het wel snel zal overgaan (ik beken, ik kon het niet meer aan en heb dan maar een beetje gelogen)
... toch wel genieten van het lekkere mangosap, speciaal voor mij geopend
... overal een reden zoeken voor het ziek zijn. Verdunnen ze dat mangosap met kraantjeswater?
... bang zijn voor tbc en malaria (zie foto,  wees gerust)
... speciaal voor deze keer een ton warm water krijgen om te wassen ipv de koude douche
... de thermometer haten. Het gebrek aan zakdoeken ook.
... heel hard balen dat je nu niet naar de schooltjes kan om kinderen les te gaan geven
... je speciaal meegenomen ballonnen en bellenblazen dan maar meegeven met je roomie zodat ze van onder je ogen zijn.
... je laten wegjagen naar je kamer omdat je de drukte van je anders zo schattige hostbroertje niet aankan.
... de enige uitstap naar de natuur tot nu toe missen en achteraf de foto's zien.
... de vierde dag wakker worden, koorts vaststellen en toch maar plooien:

Waar ligt die antibiotica Maxime?

Weekend

Weekend op het NUVHOP project begon met een mailtje van mijn mama. Of we in het weekend een beetje kunnen genieten van de omgeving was de vraag.

Nou op zaterdag alvast niet. De derde outreach stond op het programma. Deze keer was ik ingedeeld bij de 'home visits'. Met twee Ugandese, twee Belgische studenten en een vertaler gingen we naar de huisjes. We hadden een mooie plaat met uitleg over hygiëne en malaria mee. Bij het eerste huisje werd alvast het halve dorp verzameld. Ik vertelde over handen wassen in het Engels en dat werd dan vertaald. Best een raar gevoel want je hebt geen idee of de boodschap overkomt en interactie is erg moeilijk. Ik had ook een pak ballonnen mee om uit te delen. De kinderen waren er duidelijk gelukkig mee. Maar het is nogal vreemd als ze je daarna een hand komen geven en daarbij diep door hun knieën zakken om zich zo klein te maken tegenover jou. Ik zou zo graag iets tegen hen zeggen.
De twee volgende groepen waren vooral mannen. Dronken mannen. Niet echt het ideale publiek voor gezondheidsvoorlichting. We hebben er toch één man meegekregen voor HIV-screening. Of misschien was dat eerder omdat hij bij ons ook zijn voorraad condooms kon bijvullen.

Zaterdagavond was het dan eindelijk echt weekend. We gingen uit! BJZ is hier the place to be. Een Afrikaanse buitenbar met muziek van voor wij konden praten. Maar wel een dikke sfeer! Bier heet hier Nile Special en komt standaard in halve liters. Is dat het geheim van de sfeer in de bar?
Sommige van ons namen hun host brother of sister mee en dan waren er ook enkele Ugandese studenten die het aandurfden om mee te feesten met 15 blanke vrouwen. En eerlijk gezegd, die Afrikanen zijn geen slechte dansers. Al moet je ze wel af en toe op afstand houden. Om een ander meisje uit de groep te citeren: "dit is seks met kleren aan!"

Zondag ochtend kregen we toestemming om uit te slapen. Vorige week moesten we nog mee naar de kerk. De eerste tien minuten waren toen wel lachen. Afrikanen die de ziel uit hun lijf lachen en krijsen (ik verschoot mij dood het was precies of er ergens een kip gekeeld werd) Maar twee uur hetzelfde liedje ging toch wel vervelen.

We deden na het opstaan snel de was samen met Irene, de huismeid. Enfin wij wasten elk een stuk en voor we klaar waren had zij de rest gedaan...
Mijn roomie was er daarna als de kippen bij om naar het zwembad te vertrekken en daar te zonnen. Voor mij werd het eerder schaduwen. Maar in combinatie met zwemmen is dat ook heel aangenaam.
Helemaal uitgerust waren we klaar voor een nieuwe werkweek. Of dat was toch het plan. Wordt vervolgd...

Het ziekenhuis

* Let op tweede deel niet voor gevoelige lezers*

Sinds gisteren zijn we aan de slag in het ziekenhuis. Gulu regional referral hospital is even onoverzichtelijk als het UZ als je het niet kent. Het voordeel is wel dat er op elk gebouw staat wat daar te vinden is: maternity, medical ward, main theatre (het OK) zijn enkele van de gebouwen waar we zullen verblijven. Patiënten worden hier verpleegd en behandeld, maar niet verzorgd. Eten, daar zorgt de familie voor. Dus in het gras zie je vrouwen en hele gezinnen zitten en een potje koken. Best gezellig als het niet regent. Want in dat laatste geval valt heel het leven in de stad stil.

De eerste dag stond ik op de HIV-kliniek. Toen we daar toekwamen was de 'incharge' (de hoofdverpleegkundige?) precies niet op de hoogte en verbaasd dat we er maar een dag bleven. Daarop gaf ze ons direct de taak om dossiers te classeren. De mappen die terug kwamen op de juiste nummer terug hangen. Are these the documents you used yesterday? Yes! Or the ones from the week before... Uganda, daar bevinden we ons. De mappen hebben ook geen stikkertje op een vaste plaats, maar ergens het juiste nummer opgeschreven, zoek maar. Ik begin te begrijpen waarom ze zo achterlopen met classeren. Na een poosje willen we toch graag iets medisch zien en vervoegen we de consulterende dokters. Patiënten komen bij hen om de therapie op te volgen. Af en toe zie ik een boeiende bijwerking. Maar verder vooral bandwerk. Ondanks dat ik vandaag niet zo veel kon doen heb ik wel gezien dat de behandeling van Hiv hier goed georganiseerd is. De gebouwen zijn nieuw en netjes. En de taken zijn goed verdeeld. Ik denk dat het ook de enige dienst is waar de patiënten effectief een dossier hebben.

Vandaag was een spannendere dag. Ik begon op chirurgie. De gebouwen en inrichting zijn ver van voor mijn tijd, roest of kapot. Er ligt meer rommel dan gemiddeld op mijn kamer. Ze gebruiken graanjenever voor het ontsmetten van alles. Maar op zich liep alles wel steriel. En de operatie ging vlot. Daarna verplaatsten we ons naar de materniteit. De vreselijkste plaats die ik tot nu toe zag. Daar lagen vijf vrouwen op een rij te bevallen. Ze liggen te baden in hun eigen vruchtwater, urine en whatever ze uitscheiden. Als ze geluk hebben is er een familielid mee dat het aandurft om op te kuisen. Bevallen is altijd lastig natuurlijk. Maar los van de omstandigheden bleek de meerderheid van de vrouwen in ernstige problemen. De eerste vrouw die we ondersteunden bleek al twaalf uur met 8cm ontsluiting. Tijd voor een keizersnede? Nou, rustig aan denken ze hier. De tweede haar vruchtwater was ergens tussen bruin en groen. De dokter wou haar zuurstof geven. Tot bleek dat de baby al overleden was. Niet meer belangrijk. Een derde kreeg een keizersnede. We gingen mee. Het was de tweede keer voor haar. De littekens in haar buik waren groot,  de operatie duurde een tijd en op het laatste waren ze aan het opereren in een plas bloed. Toen de baby er uit kwam was ik er helemaal zeker van dat hij niet meer ging leven. Na een paar seconden gelukkig toch een huiltje. De anesthesist reanimeerde. Toen werd ze terug geroepen voor de moeder en kreeg ik de baby in handen. Elke ademhaling voelde als een zegen. Zuurstof werd toegediend en ik hoop dat hij op dit moment nog leeft.
Ik geniet hier erg van de Ugandan style. Alles relax, geen problemen maken en tijd is relatief. Maar als het over zo iets belangrijks als een gloednieuw mensenleven gaat is het wel erg hard om te zien hoe het hier aan toe gaat.

In de namiddag konden we gelukkig genieten van een duik in het zwembad en een spaghetti. Al mis ik wel belgisch lekkers. Verse aardbeien, een potje yoghurt of gewoon een vers brood zou echt wel goed doen. Maar alleen maar denken aan de vrouwen op materniteit maakt mij blij met de koude rijst en droge casave. En vandaag hebben we Nutella gevonden!

PS: Het eten is iets wat ik niet zal missen eens terug in België, dat staat vast. Wat ik sowieso wel ga missen zijn de bodaboda's. De brommers die je overal naartoe brengen. Voor geen geld ben je precies waar je moet zijn. Die van ons heet Joel. Hij draagt een mega zonnebril en rijdt speciaal voor ons super voorzichtig. We zitten dus helemaal veilig.

Communicatie voor experts

Nog geen maand geleden had ik examen communicatie. Het onderwerp dit jaar was moeilijke patiënten. Op mijn examen moest ik een patiënt overtuigen dat antibiotica geen goed idee was bij een sinusitis. Niet simpel, maar nog te doen.

Vandaag was de tweede outreach en ging het level een paar stapjes hoger. Nu moest naast de patiënt ook de dokter (mijn Ugandese collega student) overtuigd worden. En bovendien was de hele consultatie in de lokale taal. En moest ik mijn argumentatie dat antibiotica niet nuttig zijn voor een hoestje in het Engels voeren. Jeetje, dat was vermoeiend.
Maar ik moet zeggen dat ik redelijk trots ben dat er bij mijn consultaties geen enkel hoestje met antibiotica behandeld is. Het zal Uganda niet redden van resistente bacteriën, maar misschien blijft het toch een beetje hangen in iemands hoofd.
(Ik wil er wel graag bij vertellen dat ik de mensen hier goed versta. Als je amper de kans hebt om een dokter te zien zou ik ook graag mijn medicijnen kastje aanvullen voor een noodgeval. Geneeskunde is nooit zwart wit)

Verder was de tweede outreach een groot succes. We deden slechts een uur en een half over de rit van drie kwartier (is echt een goed resultaat hier) En toen we aankwamen werd alles in supertempo klaargezet. Alleen jammer van het gebrek aan tafels. Maar een bank gebruiken heeft ook zijn charmes. Of je deelt één consultatie tafel met twee. Best gezellig.

De laatste patiënten waren een moeder met baby. De moeder had koorts en ik maakte me zorgen over het kind dus wou ik die toch ook even onderzoeken. Een superschattig ding had ik in mijn handen, de eerste baby hier die ik vasthield. Gelukkig geen koorts. Een topmoment! En toen voelde mijn been plots warm en nat. Pampers kennen ze hier niet in de dorpjes...
Hopelijk wil Winnie, de huismeid nog een keer mijn was doen. Want de vorige deed ze fantastisch. En als het zo doorgaat...

Echt van start

Sinds vrijdag zijn we in Gulu, waar we de rest van het project zullen verblijven.
Gedaan met de toerist uithangen. We slapen nu bij gastfamilies en eten enkel 'local food'. Dat eerste valt bij ons heel goed mee. Onze gastmama is super zorgzaam en kan gepassioneerd vertellen. Wat het tweede betreft minder geluk. Alles wat ze in Uganda eten is ofwel droog ofwel vettig. En als er dan eens groenten zijn kunnen we ze niet eten. Peel it cook it boil it or forget it jammer genoeg. Want diarree is het laatste wat je wil als er geen normale wc's in de buurt zijn en de bustochten variabele - Afrikaanse - uren in beslag nemen. Rijst dan maar. En vers fruitsap, dat wel heel wat goedmaakt. Ooit al eens ananas en avocado gecombineerd? Doen!

Het project begon dan echt op zaterdag. Met de grote opening waarop naast alle deelnemers ook allerlei prominenten en partners uitgenodigd waren. Relax, een dagje gewoon alles over je laten komen en laten gebeuren. Was ik even vergeten dat ik in Afrika was. Hier loopt niets zoals je denkt. Bij het binnenkomen kregen we de planning van de dag. Mijn oog viel direct op de derde lijn, waar ik mijn eigen naam zag blinken. Ik moest een speech geven! En ik heb het zo al niet voor speechen. Kon niemand dit op voorhand melden? Gelukkig hielpen de anderen met snel iets in elkaar flansen en is het voor de Ugandezen altijd nice...

Vandaag was het tijd voor de eerste outreach. Met een hele bus vol spullen naar Paicho, om in het medisch centrum zo veel mogelijk patiënten te behandelen. We namen ook een tent mee, die niet paste in de koffer en dan maar in het gangpad ingeladen werd, stok voor stok. Geen enkele Ugandees die daar van opkijkt doch.
Ik stond op de cervical cancer screening en kreeg de kans om te oefenen met het speculum. Niet makkelijk als de helft eigenlijk stuk is. Gelukkig waren er genoeg mee, gesteriliseerd. Geen kankers ontdekt, oef! Bij de HIV testing wel pech. Een man testte positief en kreeg prompt de hele doos condooms mee. Jammer genoeg bleef het daar bij. Counselling is een schoon woord dat ze hier veelvuldig in de mond nemen, maar tot nu toe heb ik nog niet de indruk dat ze dat ook echt toepassen. Of we hebben het gemist, dat is ook heel goed mogelijk. En dat was ook lastig op mijn dienst. Leg maar eens uit aan een vrouw wat er gebeurt bij een gynaecologisch onderzoek zonder woorden, aangezien je de taal niet kent. Misschien is het om tijd te sparen, want als je maar één keer komt per jaar behandel je liever wat meer patiënten dan er weinig veel uitleg geven. Ik ben er zeker van overtuigd dat we goed werk doen. Meerdere vrouwen kregen een implanon in de arm en zijn zo voor de komende drie jaar gespaard van een zwangerschap, die hier voor vrouwen nog steeds gevaar betekent. Maar qua efficiëntie en communicatie kunnen wij in dit samenwerkingsproject misschien wel wat aanbrengen. Nog vijf outreaches te gaan. We smijten ons!

It is nice...

Ik zou een blog kunnen vullen over het museum of de zoo in Kampala. Maar eerlijk gezegd, zo super interessant op zich waren deze nu ook weer niet.
Wat niks zegt over de rest van Afrika, helemaal zoals verwacht ben ik al tot over mijn oren verliefd op het land, de natuur, maar vooral de mensen...

It is nice the food you cooked, the room we stay in, the animals you're showing us, ... It is nice is de zin die je hier ongetwijfeld het meeste hoort. Ugandezen houden ervan je te bejubelen, maar zeker ook om bejubeld te worden. Een van de gekste situaties was in het hotel met de manager - die je trouwens aanspreekt met mister manager. Ik ben hier groepsleider (met 15 vrouwen is dat absoluut handig) en de man wou me per se eerst het hele buffet voor het avondmaal tonen. Waarna ik precies toestemming moest geven voor de groep om ervan te eten. Heel gek, maar met 'it is very nice' was de situatie snel opgelost.

It IS very nice. Het moet gezegd, wat ze hier voor je willen doen is ook gewoon nice. Een ontbijt om 5u 's ochtends op hotel, een gratis rondleiding door de wijk, je bagage dragen, 2 meisjes een maand lang onderdak bieden. En dan zijn we nog maar drie dagen ver. Plus hou in het achterhoofd dat ze hier zo veel minder hebben. Dat is niet meer nice, maar soms echt unbelievable.

YOU are so nice. In Kampala, de hoofdstad waagden we ons aan een wandeling door de buitenwijk (voor de mama's thuis: geen nood, we namen een local mee) Het idee was het echte Kampala eens van dichtbij te bezien. Maar het omgekeerde was waar. Afrika bezichtigde ons. Elk hoofd in de straat draaide zich naar ons. Best wel een gek gevoel.
Net zoals vandaag in de bus. Op de lange weg naar Gulu was een plaspauze ingelast. Op een niet te traag tempo begaven we ons naar de toiletten en gingen we in de rij voor de Franse wc's staan. Verbaasd door de Afrikanen die blijkbaar het principe rij en aanschuiven niet gebruiken gingen we elk om beurt. Nog niet de helft was geweest en de bus was al aan het claxonneren en Onesmus mij aan het bellen. De bus vertrok... Ik haalde hem nog snel. Maar de laatsten van de groep wachtte grote verbazing toen het ding al vertrokken was. Hij is uiteindelijk wel gestopt. Maar de Ugandezen vonden 6 blanke meisjes rennend voor hun leven behoorlijk amusant, geloof me. Ik vond het net iets minder.

Vandaag aangekomen in onze gastgezinnen. En eerlijk, ze zijn very nice ;) We kijken uit naar de opening morgen en de eerste outreach ook binnenkort.

PS: vandaag een aantal Amerikanen tegen gekomen. En die werden heel stillekes als we vertelden dat we Belgen waren. We volgen het hier ook op de voet. Zie foto.

Vertrek

In alle vertrouwen in de nmbs toch maar een trein vroeger nemen. Maar geen nood, ik was al lang wakker voor mijn wekker.
In Uganda zijn ze blijkbaar ook al wakker. Want onze chairman Byamukama (hoe ga ik ooit die namen onthouden?!) dubbelcheckte nog net ons uur van aankomst. Ziet er goed uit. Meer vertrouwen in de Ugandese organisatie dan in de nmbs. Wie had dat ooit gedacht.